پيدايش تمدن و فرهنگ در كره زمين
در مورد پيدايش تمدن و فرهنگ و
تاريخ پيدايش آنها اغلب باستان شناسان و علماء علم بر اين عقيده متفق القولند كه
نخستين تمدنهاي بشري در بينالنهرين و همزمان در مصر و چين تكوين يافتهاند .
در مورد قدمت آنها اختلاف نظر موجود است ولي آنچه كه مسلم است اين است كه نخستين
تمدنهاي بشري و فرهنگي شامل قوانين اجتماعي و پيشرفتهاي تكنيكي در ناحيه
بينالنهرين و غرب آن كه كلاً به نام هلال خصيب ( ناحيه هلالي شكل از سواحل شرقي
درياي مديترانه تا سواحل شمال غربي خليج فارس ) ناميده ميشود شكل گرفته است .
تمدنهايي چون بابليها ، آشوريها ، سومريها ، فنيقيها ، كلدلنيها و ايلاميها
در اين ناحيه به وجود آمدهاند و همگام با آن نيز تمدن مصر شكل گرفته است . قدمت
اين تمدن را 5 الى 7 هزار سال قبل ذكر كردهاند ( چنانچه حمل كالاهاي بازرگاني
به وسيلهي قايقهاي سبدي از طريق رود دجله همزمان با حمل كالا به وسيلهي
قايقهاي چوبي از رود نيل صورت ميگرفته است) . در مورد پيدايش و تكوين تمدن به
وسيله انسانها سه مرحله قابل ذكر است
مرحله اول : ساختن ابزار سنگي است كه
تحول عظيمي را در زندگي انسانهاي اوليه به وجود آورده است
مرحله دوم : شكار و كشاورزي است
كه انسانها را جهت يافتن غذا و قوت لايموت به تكاپو واميدارد . مرحله سوم : در
واقع پيدايش تمدن و فرهنگ و تكوين آن در زندگي بشري است مانند: ساختن مسكن و گسترش
ارتباطات و ايجاد اجتماعات . در اين جا به شرح پارهاي از تمدنها كه قدمت زيادي
داشته و از آنها ذكر كمتري به ميان آمده است ميپردازيم
: تمدن شمال آفريقا
شمال آفريقا يكي از ايالات
دستنشانده و حاكم نشيمن روم بود كه روميان در عمران و آبادي و احداث راههاي
نظامي و سربازخانهها و مزارع و باغات وسيع و ايجاد شهرها و سبك شهرهاي ايتاليا
كوشيدند . اين منطقه كارتاژ (محل تونس فعلي) و قسمتهاي غربي ، جنوبي و شرقي را
نيز شامل بود . در اين قسمت آفريقا تجارت، زراعت و صنعت رونق بسزا يافت . حمامها
پرستشگاهها بناهاي اشرافي و عمومي و مدارس متعدد ساخته شد .تأتر و آمفيتأترهاي
بزرگ به سبك روم ايجاد گرديد . تعليم و تربيت براي فقير و غني هر دو ممكن و ميسر
بود ، لژيون سوم روم در اين منطقه مستقر شده بود . بيشتر خيابانهاي شهرها ،
سنگفرش و خانههاي چند طبقهاي در آن بنا شده بود، از شهرهاي مهم آن اوتيكا و
لاميهزيس را ميتوان نام برد . ادبيات مردم آفريقا نيز پيشرفت و رونق يافت
: بانتوها
در سرزمين اسرارآميز آفريقا ، تمدنهاي
عظيم و با شكوهي چون مصر به وجود آمد غير از كشور مصر سودان حبشه و چند نقطه ديگر
آفريقا مناطقي بود كه از راه كشاورزي به صورت ابتدايي و شكار حيوانات زندگي
ميكردند . از اين مردم ابتدايي ميتوان بانتوها را نام برد كه در مرغزارها و نقاط
جنگلي به سر ميبردند و براي يافتن مزارع تازه از نقطهاي به نقطهي ديگر كوچ
ميكردند ، عدهاي از آنها به كار زراعت ميپرداختند در نتيجه روستاهاي كوچكي به
وجود آوردند كه از سي تا چهل خانه گلي و گنبدي شكل تا سيصد و چهار صد خانه داشتند
. بانتوها پس از مستقر شدن براي خود يك نفر رئيس انتخاب ميكردند ، اما گاهي اتفاق
ميافتاد كه همهي قبايل بانتوها با هم متحد ميشدند و يك امپراتوري پر قدرت به
وجود ميآوردند . رئيس اين امپراطوري ، كساني را از بستگان خود به روستاهاي تحت
نفوذ اعزام ميداشت ولي از طرف مردم ده نيز نمايندهاي تعيين ميشد كه در صورت
لزوم نماينده ده و رئيس قريه با عدهاي ديگر براي حل مشكلات جلساتي تشكيل ميدادند
. بانتوها به خدايان متعددي معتقد بودند و با خود تير و كمان با تيرهاي زهر آلود
حمل ميكردند . اين مردم كمتر با بيگانگان تماس ميگرفتند