تمدن ماياها
در مكزيك تمدن شكوفا و با عظمتي در قرن
هفتم ميلادي تأسيس شد كه شهرها و بناهاي آنان بس رفيع و بهتر از تمدنهاي ديگر
جهان بود ، چندين قرن بعد كه اروپاييان قدم به سرزمين مكزيك گذاشتند از مشاهدهي
آن تمدن دچار تعجب شدند البته به طور دقيق منشأ اصلي ماياها معلوم نيست ، عدهاي
عقيده دارند كه چوپانان آسياي مركزي از راه تنگهي برنيگ به آمريكا و از آن جا به
سرزمين آمريكاي شمالي و مركزي و جنوبي سرازير شدهاند و در آن جا به كار مشغول
گشتهاند . پس ازمدتي عدهاي به كشاورزي رو كردهاند . كمكم از اين جماعت كشاورز
دستهاي در مكزيك اقامت كرده و در آن جا شهرهاي بزرگ كه داراي بناهاي زيباي سنگي
بوده و بالكنها و تراسهاي متعددي داشتهاند در اطراف ميدان مركزي شهر ساختهاند
. در اين شهرها كاخ فرمانروايان و معابد بزرگ و مراكزي براي رصد ستارگان وجود
داشته ، از لحاظ اداري نيز داراي تشكيلات وسيع و منظمي بودهاند . بازارهاي اين
شهر هر يك به صنف خاصي اختصاص داشته ، مثلاً : قسمتي متعلق به پارچهفروشان ،
زرگران ، آهنگران ، نجاران بوده است . در اين بازارها ابزار فلزي بسيار تيزي خريد
و فروش ميشده كه به جاي كارد و ساير وسايل از آنها استفاده ميكردهاند و
زينتآلات ساخته شدهي اين شهرها بسيار ظريف و زيبا بوده است . پايتخت مايا ،
چيچناتينرا بوده كه شكوهش از همهي شهرهاي ديگر بيشتر بوده است . در بازارهاي اين
شهر غالباً زنان به فروشندگي انواع و اقسام كالا مشغول
بودهاند
نجوم و گاهشناسي مايا
سابقهي طولاني داشته ، كاهنان در
رصدخانهها به رصد ستارگان ميپرداختهاند ، و از روي تغير مكان و حرارت ستارگان
سال را تنظيم ميكردند و از قرار گرفتن خورشيد در محل مخصوصي فصل كشت را تعيين
ميكردهاند . سالنامهاي كه منجمان مايايي ترتيب داده بودند به مراتب ازتقويم
اروپائيان و اعراب آن زمان دقيقتر بوده و با تقويمهاي امروزي تفاوت چنداني
نداشته است . آنها خطي اختراع كرده بودند كه بيش از يكصد علامت داشت و تا كنون
خوانده نشده است . از آنجايي كه به حكم ناموس فطرت هر كسي چند روزه نوبت اوست،
لذا به محض اينكه مشعل فروزان تمدن ماياها در اثر حوادث زمانه خاموش شد و
امپراتوري بزرگي به نام آزتك صاحب ميراث فرهنگي مايا شد . خط ، علم اعداد ، نجوم و
ساير فرهنگهاي پيشرفتهي ماياها را گرفتند و به پيروي از روش ماياها بناهاي عظيم
و معابد بسيار را در شهرهاي خود به وجود آوردند و سپس تا مكانهاي استقرار قبلي
ماياها پيشروي كردند
تمدن اينكاها
اينكاها در سواحل غربي و در مناطق
كوهستاني آند آمريكا به سر ميبردند . اين مردم نيز تمدن با شكوهي داشتهاند كه در
نقاط صعبالعبور كوهها ، راههاي متعددي ايجاد و بناهاي با شكوهي در شهرهاي خود
احداث كرده بودند . معابد بزرگي نيز ساخته بودند كه در آن طلاي فراوان به كار رفته
بود ، ثروتمندان هم از طلا براي خود زينتآلات و ظروف فراوان ساخته بودند .
كارگران در استخراج طلا و كشاورزان در توليد محصولات كشاورزي كوشش فراوان
داشتهاند در حالي كه زندگي بسيار حقيرانه و خانههاي محقر داشتهاند و اگر
ميخواستند از دهي به ده ديگر بروند بايستي از اشراف محلي كسب اجازه كنند، چنين به
نظر ميرسد كه حكومت آنها خانخاني بوده و چون اسپانياييها و پرتقاليها به
مكزيك و آمريكاي جنوبي دست يافتند بسياري از بوميان متمدن را از پا درآوردند و
اشياء زينتي و قيمتي مردم و معابد را غارت كردند