چه وقت نخستین کتاب نوشته شد؟

 

    هزاران سال بر انسان گجذشت تا توانست چیزی تولید کند که امروز به آن کتاب می گوییم. بنابراین اگر از نخستین کتاب سخن می گوییم، منظور ما چیزی متفاوت با این گونه کتاب است. در حقیقت کتاب های نخستینی را که می شناسیم به معنی امروزی کلمه ی کتاب نبودند. هزاران سال پیش بابلی ها و آشوری ها الواحی از گل می ساختند. آن ها بر این الواح گلی چیزهایی را که می ساختند محفوظ کنند، ثبت کرده، می نوشتند. به تعدادی از این الواح یا صفحات گلی، کتاب می گفتند.

   مصریان باستان گامی به تصوُر امروزی از کتاب نزدیک شدند. آن ها نوعی کاغذ ابتدایی از نوعی نی به نام پاپیروس تولید می کردند. این کاغذ ورق های پهن زرد رنگی بود که با دست می ساختند. ورق کاغذ را به شکل نواری بلند درمی آوردند و به دور استوانه ای استخوانی یا چوبی می پیچیدند.

   مصریان با نوعی مرکب که از آب و دوده تهیه می کردند، شعر، داستان و یا دیگر چیزها را با خط هیروگلیف بر کاغذ پاپیروس می نوشتند. چون لوله کردن این کاغذ چندان راحت نبود، نوشتن گاهی بر کاغذهای جداگانه انجام می گرفت. این کاغذها را با بندهایی به هم می پیوستند و نوعی کتاب به شکل ابتدایی می ساختند.

   دیگر تمدن ها از جمله یونان و روم کتاب هایی ساخته بودند. آن ها نیز نوشته ها را به دور استوانه هایی می پیچیدند.

   سومریان که حدود 3600 سال پیش از میلاد حکومت بزرگی در خاورمیانه بنیاد نهاده بودند، بر صفحاتی که از گل می ساختند، می نوشتند. به این صفحات لوح می گویند. هر لوح را می توان یک صفحه از کتاب دانست.سومریان افراد خاص را برای نوشتن تربیت می کردند.به این افراد کاتب می گفتند. پس از این که مطالب بر صفحات گلی نوشته می شد، آن ها را در کتابخانه کنار هم می چیدند.مانند آن چه امروز در همه ی کتابخانه ها مرسوم است. تصور کنید یک کتاب 500 صفحه ای چه حجمی از کتابخانه را اشغال می کرد!