انرژی چیست؟
همان گونه که
از اخبار روزنامه ها دریافته اید یکی از بزرگ ترین هدف های علم امروز آن است که از
اتم، انرژی به دست آورد و آن را برای تأمین یک زندگی صلح آمیز و توأم با رفاه به
کار برد. این اندیشه که بتوان از انرژی اتمی سود برد یکی از بزرگ ترین قدم های موثر
در تاریخ بشریت به شمار می رود. «آلبرت انیشتین» نخستین کسی بود که فرضیه ی اندازه
گیری ماده را بر حسب انرژی ابراز داشت. او نشان داد که ماده می تواند به انرژی
تبدیل شود. این مطلب دید ما را نسبت به دنیای طبیعت یک باره دگرگون ساخت، زیرا از
آن پس دیگر ماده یک چیز فرعی تلقی شد و اما انرژی مقام اول را در جهان فیزیک اشغال
کرد.
انرژی عبارت است از: استعداد
و نیروی انجام کار. انرژی پدید آورنده ی نیروهاست.
انرژی بر دو گونه
است:
نخست
انرژی ذخیره ای را با مثال تعریف می کنیم. بنزین دارای انرژی ذخیره ای است، یعنی
مولوکول های آن به وسیله ی نیروی الکتریک پهلوی هم نگاه داشته شده اند. در این
مولکول انرژی ذخیره گردیده است. موقعی که بنزین می سوزد این انرژی ذخیره و پنهان
آشکار می شود و به مصرف می رسد.
مثال دیگر برای انرژی ذخیره ای، یک
وزنه ی معلق است. در این وزنه انرژی به حالت ذخیره وجود دارد و لذا به مجرد آن که
آن را رها کنیم به زمین فرو می افتد. آب نیز در بالای یک آبشار یا در پشت یک سد نیز
دارای انرژی پتانسیل است.
اکنون تصور کنید که آن وزنه ی معلق
فرو افتد یا آب از فراز آبشار به زیر آید، در این صورت عاملی که حرکت آن ها را پدید
آورده، انرژی حرکتی نامیده می شود. انرژی حرکتی انرژی است که از وزن یک جسم متحرک و
سرعت آن پدید می آید. پس همین که جسمی فرو می افتد، انرژی ذخیره ای خود را از دست
می دهد و انرژی حرکتی به دست می آورد. پس همیشه مقدار انرژی به دست آمده مساوی با
مقدار انرژی از دست رفته است. از این رو می توان چنین گفت که مجموع مقدار انرژی در
جهان، تغییر ناپذیر است. بنابراین ما هرگز نمی توانیم خارج از آن چه در جهان انرژی
موجود است، خودمان انرژی به وجود آوریم یا آن را از بین ببریم. آن چه ما انجام می
دهیم تنها تغییر دادن انرژی از صورتی به صورت دیگر
است.