چگونه کلاه پیدا شد؟
توجه به
معنای واژه ی کلاهhat
ما را بر آن می دارد
که بدانیم چگونه کلاه برای اوّلین بار مورد استفاده قرار گرفت. این واژه در انگلیسی
از یک واژه ی قدیمی که در زبان آنگلوساکسون بود گرفته شده است. یعنی واژه ی
haet
به معنای پوشاندن.
البته کلاه هم چیزی بود که سر مردم را می پوشاند. و انسان های نخستین برای حفاظت سر
خود در مقابل باران، برف و آفتاب از کلاه استفاده می کردند. در مناطق سرد شمالی،
کلاه را برای این که گرم باشد گویا از چرم می ساختند. ولی در مناطق جنوبی، از نی و
حصیر برای این کار استفاده می کردند.
نوع پیشرفته ی کلاه، کلاه خود جنگی
است که در میان ملت های گوناگون به دلایلی رواج داشت. آن را برای حفاظت سر از آسیب
به کار می بردند و برای آن که در برابر شمشیر و نیزه و تبر به خوبی مقاومت داشته
باشد، آن را از فلز می ساختند.
با گذشت زمان هر کشور و ملتی به
خاطر تفنّن یا به منظور شرکت در مراسم گوناگون، کلاه هایی به شکل دل خواه خود درست
کردند. برای مثال: "فینه" که یک نوع کلاه نمدی بدون لبه می باشد در کشورهای آسیای
غربی مورد استفاده قرار گرفت و رنگ آن معمولاً قرمز بود. عرب ها عمامه را رواج
دادند، ولی هم اکنون به شکل خاصی برای مشخص کردن طبقه ی مخصوصی از آن استفاده می
شود. ساختن کلاه از پانصد یا ششصد سال پیش آغاز شد و به صورت یک صنعت واقعی درآمد.
در ابتدا کلاه ها از پشم خالص ساخته می شدند. سپس برای ساختن کلاه نمدی از
پوست"بیدستر" استفاده شد. کلاه های نمدی را مردم متوسط بر سر می گذاشتند. اما
استفاده از کلاه های بزرگ و لبه دار نشانی برای نجیب زادگان به شمار می آمد. داشتن
کلاه برای سیاستمداران و مردان مذهبی نیز بسیار مورد توجه بود. مردان و زنان راهب
سر خود را به گونه ای خاص می پوشاندند. با این وصف جالب است که "پیوریتن ها" که
پیروان " اُلیورکرامول" بودند، نوعی کلاه کاملاً مخصوص به خود داشتند. این کلاه
نوعی از کلاه جادوگران به شمار می رفت که روی آن علامتی از برج کلیسا هم داشت. "
کویکرها" برای این که وابستگی خود را به فرقه ی مذهبی خاصّی نشان بدهند، کلاه های
لبه دار بسیار بزرگی بر سر می گذاشتند. روی این کلاه، تاج های کوچکی هم نصب گردیده
بود. انواع کلاه ها را یا به نام افرادی می خواندند که نخستین بار استفاده کرده و
یا به نام افرادی که آن ها را اختراع کرده بودند. گاهی هم کلاه را به نام مکانی می
خواندند که آن کلاه برای نخستین بار، در آن جا مورد استفاده قرار گرفته بود. برای
مثال، در ربان انگلیسی نوعی کلاه لبه دار را "بولر" می خواندند. بولر یعنی "گویْ
زن" زیرا این کلاه نخستین بار مورد استفاده ی "گویْ زنان" واقع شده
بود.