اشعه ی کیهانی چیست؟

 

   حتماً شما درباره ی ماهواره هایی که به فضا فرستاده می شوند چیزهایی خوانده اید. در این ماهواره ها همه گونه دستگاه های اندازه گیری و وسایل دیگر، نهاده شده که یکی از آن ها دستگاه اندازه گیری "اشعه ی کیهانی" است. اشعه ی کیهانی به گونه ای شگفت اور و اسرار آمیز هنوز مورد توجه دانشمندان است. حدود 60 سال پیش بود که دانشمندان  ناگهان  متوجه واقعه ای شگفت شدند. دیدند مقدار هوایی که در ظرف بسته ای است، تا حدودی هادی الکتریسیته می باشد. سپس همان ظرف را با لایه ی ضخیمی پوشاندند و دیدند باز هم می تواند الکتریسیته را هدایت کند. این واقعه نشان داد که نوعی اشعه در آن ظرف نفوذ کرده که از تمام تشعشع هایی که تا آن روز کشف شده بود قدرت نفوذ بیشتری دارد. دانشمندان با انجام آزمایشات فراوان فهمیدند که این اشعه در همه جای فضا نیز یافت می شود.

   اشعه ی کیهانی چیزی جز  ذرات بسیار ریز اتمی نیست. این اشعه با سرعتی تقریباً به سرعت نور در فضای خارج از جوّ زمین در گردش است. گاهی قسمتی از آن نزدیک به زمین شده و به درون جو ما می آید. این اشعه را می گویند: نخستین اشعه ی کیهانی.

   نخستین اشعه ی کیهانی در طی گردش خود با اتم های فضا برخورد می کند و از این برخورد، ذرات جدیدی به وجود می آید که با سرعت بسیار زیادی در همان مسیر ذرات نخستین به حرکت درمی آیند، نام این ذرات جدید "دومین اشعه ی کیهانی" است.

   این ها به نوبه ی خود با اتم های دیگری برخورد کرده و ذرات تازه و بیشتری را به وجود می آورند. به این ترتیب باران وسیعی از تشعشعات بر روی زمین فرو می بارد. آری بدین گونه است که یک پروتون وقتی از فضای بیرون زمین می آید، قادر خواهد بود که تشعشعی در سطح 350 کیلومتر مربع پدید آورد. ریزش اشعه ی کیهانی بر سطح زمین بی زیان است. زیرا میلیون ها سال است که این اشعه بر زمین فرو می ریزد ، بی آن که تأثیری در زندگی بشر داشته باشد.

هنوز علم نتوانسته است علت پیدایش اشعه ی کیهانی را بیان کند. ولی ممکن است این راز هم گام با پیشرفت هایی که ما در فضا پیدا می کنیم، روزی سرانجام کشف شود.