اکسیژن چیست؟

 

   اکسیژن یکی از چیزهایی است که برای زندگی بشر لازم است و کسی بدون آن نمی تواند حتی بیش از چند دقیقه زنده بماند. اکسیژن فراوان ترین عنصر موجود در جهان است. نیمی از پوسته ی زمین و بیش از یک پنجم حجم هوا را اکسیژن تشکیل می دهد. گویچه های قرمز خون هوای درون شش ها را به وسیله ی یک جریان ثابت و همیشگی به سلّول ها می رسانند. اکسیژن در آن جا غذا را می سوزاند و حرارت موجود احتیاج بدن را تأمین می کند، یعنی حرارتی که برای به کار انداختن موتور بدن آدمی لازم است. اکسیژن با اغلب عناصر به آسانی ترکیب می شود. این عمل را ἰکسایش می نامند. ἰکسایش هرگاه سریع رخ دهد تولید احتراق می کند. تقریباً در تمام ἰکسایش ها حرارت ایجاد می شود. در احتراق به قدری سریع حرارت تولید می شود که فرصتی برای آزاد شدن آن نیست و در نتیجه درجه حرارت آن قدر بالا می رود که سرانجام شعله پدید می آورد.

ما دو نوع ἰکسایش داریم: یکی احتراق است، یعنی ἰکسایش سریع که آتش به وجود می آورد و دیگری ἰکسایش کند که غذا را در بدن می سوزاند و قادر به ادامه ی حیاط می شود. ἰکسایش های کند در همه جا یافت می شود. زمانی که آهن زنگ می زند یا رنگ خشک می شود و یا جایی که الکل به سرکه تبدیل می شود، همه بر اثر ἰکسایش پدید می آیند. هوایی که تنفس می کنیم ترکیب ویژه ای از نیتروژن (ازت) و اکسیژن است. از هوا می توان اکسیژن خالص به دست آورد. این عمل به وسیله ی سرد کردن هوا در درجه ای بسیار بسیار پایین انجام می شود، یعنی آن قدر باید هوا را سرد کنیم تا به مایع تبدیل گردد. چنین دمایی بیشتر از 300 درجه ی فارنهایت (یا حدود 150 درجه سانتیگراد) زیر صفر است. آنگاه همین که دمای چنین هوای مایعی را بالا ببرند به حالت جوش درمی آید. یعنی نخست ازت از درون آن جوشیده، رها می شود و سپس اکسیژن خالص برجای می ماند. چه بسیار جان مردمی که با دادن اکسیژن از خظر مرگ رهایی یافته است.