اختراع کاغذ         

 

     در تمدن هاي قديمي مانند مصر و چين و بين النهرين براي نوشتن، روش هاي مختلفي به کار مي بردند. مصريان ورقه هايي به نام پاپيروس ساختند و در نوشتن خط هيروگليف از آن استفاده مي کردند.

     مردم بين النهرين با خط ميخي روي خشت ها مي نوشتند و عده اي هم مطالب خود را بر روي پوست ها نقش مي نمودند( مانند ايراني ها). در چين ابتدا روي چوب حکاکي مي کردند، ولي بعد با قلم مو روي پارچه ابريشمي نقش و نگار کشيده يا خط مي نوشتند. تا اين که در سال 105 ميلادي تسابي يون چيني موفق به اختراع نوعي کاغذ گرديد. طرز کارش بدين نحو بود که نخست مقداري قطعات ريز پارچه هاي ابريشمي را مي خيساند و بعد آن را صاف مي کرد و بر روي صفحه اي پهن مي نمود، پس از خشک شدن آن را براي نوشتن مورد استفاده قرار مي دادند. بعد هم به جاي ابريشم از خيزران و چوب درخت توت کاغذ مي ساختند و الياف آن ديگر ديده نمي شد، زيرا الياف چوب را نرم مي کند. ناگفته نماند که نمد سازي در شرق اختراع شد و شايد صنعت نمد مالي فکر مخترع کاغذ را به سوي اين اختراع کشانده است.

     به هر حال رمز کاغذ سازي مدت ها در چين مخفي مانده بود و کسي جز صنعتگران از آن خبر نداشتند تا اين که در سال 751 ميلادي عده اي از کارگران کاغذ سازي اسير شده و به سمرقند برده شدند. آن ها در سمرقند از کتان و شاهدانه کاغذ ساختند پس از چندي رمز کاغذ سازي به بغداد و دمشق برده شد و در اين دو شهر کارخانه کاغذ سازي تأسيس شد.

     در سال 1190- م کاغذ سازي در فرانسه و ساير نقاط اروپا رواج يافت. اروپاييان در ساختن و تکامل صنعت کاغذ سازي کوشش فراوان کردند. از پارچه هاي کهنه و پنبه اي و کتان کاغذ ساختن و در تکامل اين صنعت کوشش فراوان کردند. آن ها از پارچه هاي کهنه و پنبه اي و کتان کاغذ مي ساختند چون با پر غاز مي نوشتند کاغذشان سفت تر بود و با نوعي ژلاتين پارچه هاي کهنه را مي آغشتند.

     گفتيم که در اروپا ماده اوليه کاغذ، پارچه هاي کهنه بودند لذا اگر مد پرستي و استفاده از لباس هاي بسيار در اروپا معمول نشده بود، شايد پيشرفت صنعت کاغذ سازي متوقف مي شد و طبعاً به دنبال ان چاپ هم رکود پيدا مي کرد. اما کم کم متوجه شدند که با مصرف روز افزون کاغذ تنها پارچه هاي کهنه نمي توانستند نياز آن ها را تأمين کنند. لذا براي نخستين بار در سال 1800 ميلادي در اروپا به فکر خمير کردن چوب و ساختن کاغذ از آن افتادند.

     در سال 1840 شخصي به نام فردريک کلر وسيله اي براي خرد کردن چوب ساخت و در همان سال يک نفر شيمي دان امريکايي با برخي مواد شيميايي چوب را خمير کرد، به صورتي که لطمه به سلولزهاي آن که براي ساختن کاغذ لازم بود نخورد. در اثر اين دو اکتشاف هم صنعت کاغذ سازي توسعه پيدا کرد و هم صنعت چاپ. و بالاخره در سال 1844 م داهل آلماني ساختن کاغذ را از خمير چوب اختراع کرد که امروزه رايج ترين طريقه ي تهيه کاغذ مي باشد که در کارخانجات بزرگ کشورهاي جهان انجام مي گيرد.