اگـــر ســــيميت بـــخشد سـنگ بــاشد                    

وصـالي بـي فراقـي قسـم كس نيست                     

نــمي دانــم كســي را بــي غمي مـن                     

بــــرو تــــن در غــــم بــــار گــــران نـــه

نــــمي بينم تــــو را آن مــــــردي و زور          

نه ششــــصد ســـال آدم ماند غــمناك         

چو او را گــــندمي بــي صد بلا نــيست        

زيـــان آمـــد هــــمه ســــود مــن و تــو                      

جــهانا كــيست كه از جور تو شاد است       

جـــهان چون نـــيست از بهر تو غـــمناك       

جـــهان چون تــو بســــي دامــــــاد دارد                    

مــــرا عــــمري است تــــا در بــند آنــم                      

نــمي بينم يكــــي هـــمدم مـــوافــــق         

چــو بـــهر خــاك زاده اســـتي ز مـــادر          

چوچشمت سوده خواهد گشت درخاك        

اگـــر آگـــنده اي از ســـيم و زر گـــــنج                      

غم خود خور كه كس را از تو غم نيست       

اگــر چه جــــاي تــو در زير خـــاك است         

نه مســــجود مـــلايك گــــوهر تـوست ؟        

خـــــليفه زاده اي گـــــــلخن رها كــــن         

بــه مـــصر اندر بــراي تــوست شــاهي         

از آن بر مــلك خويـشت نيست فـــرمان        

تو شـــاهي هــم در آخــــر هــم در اوّل                     

دو مــــي بيني يكـــي را و دو را صـــــد         

تو يك دل داري اي مسكـــين و صــد يار                     

تــو را انـــــدوه نــان و جــامه تـا كـــــي          

نهادي بالعــــــجب داري تـــو در اصــــل          

اگــــر هــــر دم حــــضورت را بكـــوشي         

ز بس كــه انــديشه ي بيــهوده كــردي         

الا اي خـــفته گــر هســــتي خــردمند          

زهـــــــي حـــــــرص دل فـــــــرزند آدم           

الا اي از حـــــــريصي بـــــا دل كـــــــور                       

تــــو نـــامرده ي نگــــردد حـرص تو كـم          

چشــــيدي جــــــام مــــــالامال دنــــيا          

نــــيرزد بــــاالله انــــدر چشــــم رهـــرو          

فــــغان زايـــن عــنكبوتان مگس خــــوار                    

فــــغان زايـــن مـــور طبعان سخن چين        

فـغان از حرص مشــتي اســـتخوان بند         

الا اي روز و شب غـــــم خواره مــــانده         

حـــريصي بــر ســـرت كــرده فســـاري          

تـــو بــــر رزّاق ايــــــمن بــــاش آخـــــر          

ز كــــــافر او نـــــگيرد رزق خـــــود بـــاز                      

مكـن در وقت صبح اي دوست سستي                    

چــــو تــو بـــيدار بـــاشي صــــبحگاهي        

هــر آن خلعت كه از آن درگـــــاه پوشند         

در روضـــــه سحــــــرگاهان گشــــــايند         

گــــــرت بــــــايد در آن دم پــــــادشايي                     

 

1 2

وگـــــــر عــــــذريت گــــــويد لنگ بــــــاشد

كه گل بي خــار و شكر بي مگــس نيست

كه تــا دســـتي بــر او مــــالم دمــي مــن

بسـي جـان كـن چو جـان خواهند جـان ده

كه بر گـــــردون شـــوي نــارفته در گـــــــور

ز بهر گــندمي خون ريــــــخت بــر خــــــاك

تو را هــم لقـــمه اي بـــي غم روا نـيست

فـــــغان از زاد و از بـــــــود مـــــــن و تـــــو

هـــمه جـــــور تـــو و دور تـــو بــــــاد است

چرا بر ســـــر كـــــني از دست او خــــــاك

بســــي عــــــيد و عـــــروسي يـــــاد دارد

كـــه تـــا بــــا هــــمدمي رمــــزي بــــرانم

فــــــغان زايــــن هــــــمنشينان مــــــنافق

در اين پســـتي چه ســازي كــاخ و مــنظر

ســـــر مـــــنظر چه افـــــرازي به افـــــلاك

نـــخواهي خــــــورد يك دم آب بـــــــي رنج

چه مـــي گويم تو را حــقا كه هم نـــيست

وليكـــــن جــــــان پاك از خـــــاك پاك است

نه تــــــاج از خلافت بر ســـــر تـــــوست ؟

گــــران طــــبعي بدان گـــلشن رهـــا كــن

تـو چون يـــوسف چـــرا در قــــعر چــــاهي

كـــه ديــــوت هست بر جـــاي ســـــليمان

ولـــي بـــيننده را چشــــم است احـــــوال

چه يك چه دو چه صــــد جمله تويـــي خود

به يك دل چون توانــــي كـــــرد صــــــد كار

تــو را از نــــنگ و نــام عــــامه تـــا كـــــي

پـــلاسي كــــرده انـــدر اطـــلسي وصـــل

زو اســـــجد و اقــــترب خـــلعت بـــپوشي

نـــــهاد خــــــويش را فــــــرسوده كــــردي

در بـــــايست خـــــود بــر خــــود فــــــروبند

زهـــــي حـــــيران و ســـــرگردان عـــــالم

بـــــماندي تـــا حــــــريصي تـــا لب گـــــور

كـه ريــــش حــرص را مــرگ است مــرهم

چه خواهــــي كــــرد چـــندين مـــال دنـــيا

مــــــتاع جـــــمله ي دنــــــيا بـــه يك جــــو       

هــــمه چون كـــركســـان در بـــند مـــردار

چو مـــوران جمله نه رهـــــبر نه ره بـــــين

هــــمه ســـــگ ســـــيرتان مـــــوش پيوند

بـــه دست حــــرص در بـــــيچاره مـــــانده

تو را حرص است و اشـــــــتر را مــــــهاري

صــــــبوري ورز و ساكـــــن بــــاش آخــــــر

كــــجا گــــيرد ز مـــــرد پــــرخــــرد بــــــاز

چـــــــو داري ايــــــــمني و تـــــــندرستي

بـــــيابي هـــر چـــه آن ساعت بـــخواهي

چـــو آيـــــد صــــــبحدم آن گـــــــاه پوشند

جـــــــمال او بـــــه مشــــــتاقان نـــــمايند

ز درگـــــــــــاه مــــــحمد كـــــن گـــدايــي