منطق الطير عطار
في التوحيد باري تعالى جلّ و علا

«بسم الله الرّحمن الرّحيم»

آفــــــرين جــــــانْ آفــــــرين پــــاك را             آن كه جـــان بخشيد و ايـــمان خــــاك را
عــــرش را بــر آب بــــنياد او نــــــهاد              خــــاكــــيان را عـــــمر بـر بـاد او نــــــهاد
آســمان را در زبـــر دستي بــداشت            خــــاك را در غـــايت پســــتي بــــداشت
آن يكـــــي را جــــنبش مـــــادام داد              وآن دگــــــــــــــر را دايــــــــــــماً آرام داد
آسمان چـون خـيمه اي بـر پاي كــرد            بي ستون كــــرد و زمـــينش جــاي كــرد
كرد در شش روز ، هـفت انـجم پـديد           واز دو حــــرف آورد نه طــــــــــارم پـــديــد
مـهره ي انـجم ز زرينْ حـقّه سـاخت            با فـلك در حـقّه هر شب مــــهر بــــاخت
دام تـــن را مـــختلفْ احـــوال كـــــرد             مرغ جـــــان را خـــــاك در دنــــبال كــــرد
بـحر را بگــذشت در تسـليم خــويش           كوه را افسرده كــــرد از بــــيم خـــــويش
بـحر را از تشــنگي لب خشك كـــرد           سنگ را يــــاقوت و خون را مشــك كــــرد
روح را در صـــــورت پـــــاك او نــــمود            اين همه كار از كفي خـــــــاك او نـــــمود
عقل سركش را به شرع افكـنده كرد           تـن بـه جـان و جـان بـه ايــمان زنـده كـرد
كـــوه را هـــم تـــيغ داد و هـم كـــمر             تـــا بـــه ســــرهنگي او افـــراخـت ســـر
گاه گـــل بـر روي آتش دسـته كــــرد            گــــاه پــــل بــر روي دريــــا بســته كـــرد
نـيم پشّـه بـر سـر دشـمن گـماشت            بـر ســر او چـــار صـد ســـالش بــداشت
عــــنكبوتي را بــه حكــــمت دام داد             صـــــــــــــــدر عــــــــــالم را دراو آرام داد
بست موري را كمر چـون مـوي سـر             كــــرد او را بــــا ســــليمان هـــمْ كــــمر
خـــــــلعت اولاد عــــــبّاسش بـــداد             طاء و سين بي زحـــمت طـــاسش بــداد
پــــيشواياني كـــه ره بـــين آمــــدند             گـــــاه و بـــــيگاه از پـــــي دين آمــــــدند
جــان خــود را عــين حـــيرت يــافتند           هــــم ره جان عــــجز و حــــسرت يـافتند
در نگـــــر اوّل كــــه با آدم چه كــــرد             عمرها بر وي در آن مـــــاتم چـــه كـــــرد
باز بــــنگر نـــــوح را غـــــرقاب كــــار             تــا چـــه بــرد از كــــافران ســالي هــزار
بـــــاز ابـــراهـــيم را بــين دل شــده            مــــــــنجنيق و آتشش مــــــــنزل شــده
بـــــاز اســـمعيل را بـــين ســــوگوار             كــــبش او قــــربان شـــده در كــوي يــار
بــاز در يــــــعقوب ســــرگردان نگـــر             چشــــم كـــــرده در ســــر كــــار پســـر
بـــــاز يــــــوسف را نگـــــر در داوري             بــــندگي و چــــاه و زنــــدان بــر ســـري
بـــــاز ايـــــّوب ســـــتمكش را نگـــر             مـــانده در كــــرمان و گــــرگان پــيش در